Kiedy godziny są nadgodzinami
Zgodnie z art. 151 Kodeksu pracy praca ponad obowiązujące pracownika normy czasu pracy jest pracą w godzinach nadliczbowych. Normy wynikają z art. 129: 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w okresie rozliczeniowym. W systemie równoważnym nadgodzinami są godziny ponad wydłużony wymiar dobowy, a także ponad przeciętną normę w okresie rozliczeniowym.
Dla pracownika na niepełnym etacie sama praca ponad wymiar etatu nie jest jeszcze nadgodziną w rozumieniu Kodeksu, jeśli nie przekracza norm z art. 129. Taki przypadek kalkulator zaznacza oddzielnie.
Dodatek 50 i 100 procent
Art. 151 indeks 1 KP określa dodatek za godziny nadliczbowe. Wynosi 100 procent wynagrodzenia za nadgodziny przypadające w nocy, w niedziele i święta niebędące dla pracownika dniami pracy zgodnie z rozkładem, oraz w dniu wolnym udzielonym w zamian za pracę w niedzielę lub święto. We wszystkich innych dniach dodatek wynosi 50 procent.
Przykład 1. Pracownik ze stawką 30 zł za godzinę pracuje w poniedziałek 10 godzin zamiast 8. Dwie nadgodziny w dzień powszedni dają dodatek 50 procent, czyli 15 zł za godzinę. Dodatek wynosi 2 razy 15, czyli 30 zł.
Przykład 2. Ten sam pracownik pracuje 6 godzin nadliczbowych w niedzielę, która nie jest jego dniem pracy według rozkładu. Dodatek 100 procent to 30 zł za godzinę, a razem 6 razy 30, czyli 180 zł.
Karta ewidencji czasu pracy
Anna Kowalska, system podstawowy, pełny etat
| Dzień | Zalogowano | Wylogowano | Czas | Nadg. |
|---|---|---|---|---|
| Pn | 08:00 | 16:00 | 8:00 | 0:00 |
| Wt | 08:00 | 16:30 | 8:30 | 0:30 |
| Śr | 07:30 | 15:30 | 8:00 | 0:00 |
| Cz | 08:00 | 17:00 | 9:00 | 1:00 |
| Pt | 08:00 | 16:00 | 8:00 | 0:00 |
Doba pracownicza i pora nocna
Doba pracownicza to kolejne 24 godziny liczone od godziny, o której pracownik rozpoczyna pracę zgodnie z rozkładem (art. 128 KP). Nie jest to doba kalendarska, dlatego praca zmianowa przez północ nie dzieli się na dwa dni.
Przykład 3. Pracownik pracuje w poniedziałek od 22:00 do 6:00, czyli 8 godzin. We wtorek wraca na 14:00 do 18:00. Doba pracownicza zaczęła się w poniedziałek o 22:00 i trwa do wtorku do 22:00, więc wtorkowe 4 godziny należą do tej samej doby. Razem 12 godzin w jednej dobie, czyli 4 nadgodziny dobowe.
Pora nocna to 8 godzin między 21:00 a 7:00 ustalone przez pracodawcę (art. 151 indeks 7 KP). W praktyce są to najczęściej godziny od 22:00 do 6:00 albo od 21:00 do 5:00. Kalkulator pozwala wybrać jedną z tych dwóch wersji.
Odpoczynek dobowy 11 godzin
Art. 132 KP gwarantuje pracownikowi w każdej dobie prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku. Odpoczynek liczy się od zakończenia pracy jednego dnia do jej rozpoczęcia następnego.
Przykład 4. W przykładzie 3 zmiana kończy się we wtorek o 6:00, a kolejna zaczyna się tego samego dnia o 14:00, więc odpoczynek wynosi 8 godzin zamiast 11. Brakuje 3 godzin. Inny przykład: koniec pracy o 23:00 i start następnego dnia o 8:00 dają 9 godzin, czyli brakuje 2 godzin.
Odpoczynek tygodniowy 35 godzin
Art. 133 KP wymaga co najmniej 35 godzin nieprzerwanego odpoczynku w każdym tygodniu. Obejmuje on 11 godzin odpoczynku dobowego, czyli w praktyce 11 godzin dobowych plus 24 godziny wolnego.
Przykład 5. Pracownik kończy w sobotę o 14:00 i zaczyna w poniedziałek o 6:00. Przerwa wynosi 40 godzin, więc norma 35 godzin jest zachowana. Jeśli zacząłby w niedzielę o 14:00, przerwa miałaby 24 godziny i kalkulator wskazałby naruszenie.
Limit 150 godzin i wynik w kalkulatorze
Liczba nadgodzin w roku kalendarzowym nie może przekroczyć limitu ustalonego w regulaminie, układzie zbiorowym lub umowie, a podstawowo jest to 150 godzin na pracownika (art. 151 paragraf 3 KP).
Kalkulator zestawia wszystkie wartości w tabeli tygodnia: godziny każdego dnia, nadgodziny z dodatkiem 50 i 100 procent, pracę w nocy oraz naruszenia odpoczynku z podświetleniem dni. Pełna karta ewidencji dla całego zespołu jest dostępna po założeniu konta bez karty, w planach od 199 zł netto miesięcznie (99 zł przy płatności rocznej).